Hoe maak je een slimme keuken - een praktische handleiding
Gepubliceerd op 6 februari 2024 • 11 min leestijd • 2.255 woorden
Hoe kun je je keuken slim maken? Ik laat het je zien. Het betekent namelijk niet dat je duizenden euro’s uitgeeft en al je apparaten moet vervangen. Nee, het kan met relatief eenvoudige middelen. Het hangt er helemaal van af hoe ver je wilt gaan en wat voor jou ‘slim’ betekent. Voor een aantal dingen heb ik pseudocode opgenomen, zodat je dit ook relatief eenvoudig in je eigen smart home kunt verwerken. Dat kan met IFTTT (if-this-then-that), maar je kunt het ook met Google Home, of Amazon Alexa doen. Ikzelf doe het met [Home Assistant].
Wat is een slimme keuken?
Voordat we kunnen kijken hoe we de keuken slim kunnen maken, moeten we bepalen wat onze definitie is van een “Slimme keuken”. Voor mij betekent een slimme keuken dat, wanneer ik in de keuken ben, me comfortabel voel en dat ik er graag ben. En dat ik niet (overdreven) gestresst raak, omdat ik op van alles moet letten en knopjes moet drukken met vieze handen.
Maar goed, nu hebben we het over ‘comfortabel’, wat betekent dat dan? Één van de definities die ik graag gebruik is “Wat gerieflijk en aangenaam is”. Eigenlijk zegt dit alles, maar ook nog niet zo heel veel. Laten we “gerieflijk” buiten beschouwing, dan komen we bij “aangenaam”. Wat ik aangenaam vind, hoef jij niet aangenaam te vinden. Ik vind het bijvoorbeeld prettig dat de verlichting automatisch aan gaat in de keuken als het donker is en ik de keuken in loop. Omgekeerd hoeft het licht niet aan te zijn als ik er niet ben. Wanneer ik niet in de keuken ben, wil ik toch een soort van overzicht houden van wat er in de keuken gebeurd, of hoe lang iets nog duurt.
Mijn vertaling van een slimme keuken is dat de keuken haast reageert op wat ik wil, op het moment dat ik het nodig heb. Dat ik niet hoef na te denken over hoe ik mijn rijstkoker moet gebruiken, of dat ik eerst de handleiding nodig heb voordat ik de oven kan instellen op roosteren. Ook het zetten van een timer moet eenvoudig zijn. Aangezien ik nogal gek op gadgets ben, zou je verwachten dat alles een stekker moet hebben en dat ik alles op afstand wil kunnen bedienen. Dat is ook wel zo, maar sommige dingen wil ik zo dom mogelijk hebben, ‘stupid simple’.
Timers
Voor het zetten van timers is een spraakassistent ontzettend handig. Ik gebruik Siri voor het zetten van timers. Lekker makkelijk, gewoon “Hey Siri, zet een timer voor 5 minuten”. Ik hoef dan niet meer op de tijd te letten, plus ik maak geen wekkers of timers vies met mijn handen. Altijd handig wanneer je aan het koken bent. Maar je hoeft hier natuurlijk geen Siri voor te gebruiken, als je helemaal Android idolaat bent, of dat je meer vertrouwen hebt in Amazon’s Alexa. Ook kun je kiezen voor één van de vele timers in de app stores van verschillende mobiele platformen. Bij die laatste categorie zul je wel moeten kijken of je die met je stem kunt bedienen, tenzij je het geen probleem vindt om met vieze handen je telefoon te pakken.
Apparatuur
Voor het koken van rijst, gebruiken we een rijstkoker. Dit is nou één van die apparaten die we zo dom mogelijk hebben. Aan één kant zint het me niet, want ik moet nou opletten wanneer de rijst klaar is. Aan de andere kant: Het apparaat heeft maar twee knoppen, nl. aan/uit en kook/warm houden. Er kan bijna niets mis gaan. Het voordeel van een rijstkoker boven het koken op je gasfornuis of kookplaat is dat het niet overstroomt. Heerlijk.
Wil je ook zo’n simpele rijstkoker, kijk dan eens naar de Tristar rijstkoker voor 4-6 personen. Dit is exact dezelfde als die wij hebben.
Mochten je apparaten in de keuken dit soort slimme functies hebben: vooral gebruiken! En misschien ben ik zelfs wel een beetje jaloers.. Voor onze koffieautomaat heb ik ook gekeken of ik die verder kon automatiseren. Aangezien ik een tijdje geleden een reparatie moest uitvoeren op het apparaat, heb ik heel vluchtig gekeken of ik die kon automatiseren. Uiteindelijk zou het wel kunnen, maar ik heb me afgevraagd of het de moeite waard was. De meeste koffieautomaten spoelen wanneer je ze aan zet, zo ook de onze. Dit zou betekenen dat ik alsnog kopjes moet wisselen, tenzij ik ook dat ga automatiseren. Je weet wel, een klein robotje, een klein loopbandje. Wie weet, ooit. Maar uiteindelijk heb ik gekozen om het niet te doen. Wat ik wel gedaan heb, en dit is een goeie tip denk ik, is de timer van het koffieapparaat instellen, zodat hij in ieder geval ’s ochtends automatisch aangaat. Terwijl ik ’s ochtends mijn ontbijt maak, kan ik in ieder geval direct genieten van een zeer [noodzakelijk vers kopje koffie.]/een-kop-koffie-voor-het-humeur/
Wanneer de apparaten in de toekomst vervangen moeten worden, ga ik zeker kijken hoe ik ze kan integreren in mijn smart home. En sommige ga ik misschien zelf nog wel aanpassen, zoals de afzuigkap, aangezien we die nog wel eens langer aan hebben, vanwege geurtjes na het koken. Maar eenmaal op de bank wil je natuurlijk niet weer overeind om de afzuigkap uit te zetten. Mijn ‘bedachte’ oplossing is een ESP32 microcontroller met relais toevoegen aan de afzuigkap en de bestaande drukknoppen vervangen door pulsdrukkers. Ik kan dan op afstand de afzuigkap aan en, belangrijker, uitzetten.
Verlichting
Zoals ik in de inleiding al vertelde, is voor mij een belangrijk onderdeel van comfort dat het licht reageert op mijn aanwezigheid. Dat betekent ook dat in onze slimme keuken de verlichting automatisch aan en uit gaat.. Wanneer het donker is, gaat de verlichting automatisch aan, zodra je in de buurt van de keuken komt. Nadat je uit de keuken loopt, gaat na verloop van tijd het licht ook weer uit. Hiervoor gebruik ik een timer, die aangeroepen wordt als er geen beweging meer is.
Om dit te realiseren heb ik de ingebouwde dimmers in de keuken vervangen door exemplaren die ik op afstand kan aansturen. In dit geval zijn het Zigbee dimmers. Voor de techneuten onder ons: Het zijn dimmers die zonder blauwe draad (nuldraad) kunnen functioneren, waardoor je geen aparte draden hoeft te trekken. Hooguit zul je bij gebruik van LED-verlichting een nullast weerstand moeten toevoegen.
In mijn smart home systeem gebruik ik twee verschillende schakelingen. Het zou ook in één kunnen, waarbij ik onderscheid maak welke sensor of timer de automation activeert. Dat wil ik nog eens ombouwen.
pseudo
**Wanneer:**
keukensensor beweging verandert
Als aan minimaal één van deze voorwaarden wordt voldaan:
- de beweging tussen zonsondergang en zonsopkomst is
- Lichtsensor in de keuken minder licht ontvangt dan: 5
**Doe:**
- Doe de verlichting boven het kookeiland aan
- annuleer de timer Eerder had ik ‘als er beweging gedetecteerd is’, maar dan ging de verlichting regelmatig uit. Waarschijnlijk heeft dat te maken met de afkoeltijd van de sensor. Om hieromheen te werken, maak ik dus gebruik van iedere wijziging van de sensor, niet alleen wanneer deze beweging detecteert. De lichtsensor zorgt ervoor dat ook op donkere dagen hij overdag aan gaat. Reden dat ik niet alleen de lichtsensor gebruik, is dat zodra de verlichting aan gaat, de lamp zoveel licht geeft dat de sensor boven de waarde uitkomt. Dat zou betekenen dat ’s avonds de verlichting alsnog uit gaat, terwijl er wel degelijk beweging is.
pseudo
**Wanneer:
keukensensor beweging wordt gereset
**Doe**:
- start timer_keuken, 1 minuutHierdoor gaat het licht netjes uit na één minuut.
Ik geef toe, je zou dit ook kunnen met ‘simpele’ [bewegingssensoren], die je al dan niet opneemt in je smart home systeem. Het voordeel door het wel met een op afstand te bedienen dimmer of schakelaar te doen, is dat je het ook op andere momenten kunt gebruiken. Een andere automation waar ik deze dimmers gebruik is:
Apple TV op pauze wordt gezet in de avond
**Doe**:
- verlichting keuken aan
- start timer_keuken, 1 minuutJe wilt tenslotte ook af en toe wel eens een snackje of een drankje, als je zit te TV kijken. En waar moet je dan zijn? Precies, in de keuken. En de timer is er aangezien je je af en toe bedenkt, en dan zou de verlichting de hele tijd blijven branden. Zonde, toch?
Bestellingen en voorraad
Ik heb dus de koffieautomaat niet geautomatiseerd. Wat ik wel heb gedaan, is het proces van [bestellen van koffie grotendeels automatiseren]. Degene die de laatste koffie in de koffieautomaat doet, scant een RFID-tag. Hierdoor wordt er in het dashboard op onze iPad een schakelaar omgezet. Ik weet dan dat ik koffie moet bestellen.
Andere dingen die je zou kunnen doen om bestellingen en voorraad te automatiseren, is om een app te gebruiken die je voorraad bijhoudt. Door het scannen van barcodes van producten zodra je ze in de kast zet en zodra ze op zijn, weet je exact wat er in huis is en of je nieuwe dingen moet bestellen. Ik heb zelf nog ergens een verdwaalde barcode scanner liggen die ik ooit eens wilde inbouwen. Ik had dit gezien in het [Huis van de Toekomst] in Rosmalen, maar helaas is het er nooit van gekomen.
Meldingen
Ik gebruik tussenstekkers van verschillende merken, zoals die van Fibaro en Ikea, om te detecteren of er stroom gebruikt wordt door een apparaat. Op basis daarvan kan ik vervolgens een alert sturen dat er iets klaar is, bijvoorbeeld ‘De magnetron is klaar’. Handig, als je ergens anders in huis bent en de magnetron niet hoort.
pseudo
**Wanneer:**
Magnetron Elektrisch vermogen verbruikt verandert
Als aan minimaal één van deze voorwaarden wordt voldaan:
- deze lager is dan : 25 Watt langer dan 15 seconden
**Doe:**
- Tekst-naar-spraak: Kantoor AJ
bericht: De magnetron is klaarIk zou hier nog een voorwaarde bij kunnen doen als er iemand thuis is, maar ik ga er vanuit dat de magnetron niet aan is als we niet thuis zijn. Daarnaast zullen we de boodschap niet horen. Ditzelfde doe ik ook voor de vaatwasser. Ook hier monitor ik op het wegvallen van stroomverbruik na een bepaalde periode. Hierdoor weet ik dat de vaatwasser klaar is met drogen.
Slimme thermometers
Daarnaast wil je natuurlijk ook weten of iets wel gaar is. Je kunt het gokken in de hoop dat je eindelijk eens goed gokt. Maar je kunt ook gebruik maken van een thermometer die je op afstand kunt uitlezen, zoals een Inkbird of Flameboss. Hiermee kun je lekker op de bank zitten en toch op je eten letten. Fantastisch toch? En als je dan een thermometer hebt van Meater kun je ook nog eens een educated guess maken wanneer het eten klaar is. De thermometer meet niet alleen, maar de bijbehorende app doet ook een schatting op basis van de temperatuurstijging en het type vlees wanneer het klaar zou moeten zijn. Super!
Apps
Voor een heleboel zaken die ik hierboven heb genoemd, zijn apps verkrijgbaar. Bijvoorbeeld recepten apps, apps om bij te houden wat je eet, maar ook apps om je slimme apparatuur te bedienen. Een paar voorbeelden in iedere categorie vind je hieronder. Denk nou niet: “Ja, maar mijn app staat er niet bij??”. Dat kan kloppen, daarom zeg ik ook dat het een ‘paar voorbeelden’ zijn.
Recepten-apps
Om je slimme keuken optimaal te kunnen gebruiken heb je recepten nodig. Tenminste, als je zo’n kok bent als ondergetekende. Ik kan nog net een eitje bakken zonder recept, meer meer dan dat ook niet.
Welke apps kun je gebruiken om recepten op te slaan? Een van onderstaande zou je kunnen gebruiken. Crouton en Paprika gebruik ik zelf niet, dus daar kan ik weinig over zeggen. Recipe Keeper gebruik ik op zowel de iPad, laptop als op m’n mobiele telefoon. Altijd alles bij de hand, inclusief een boodschappenlijstje. De apps:
- Recipe Keeper
- Paprika Recipe Manager 3
- Crouton
Voorraad apps
Maar wat als je in de winkel staat en je afvraagt wat je vanavond gaat koken. Slik. Wat hebben we ook al weer in huis? Gelukkig is daar ook een app voor. De een nog slimer dan de ander. Je kunt een lijstje maken, maar waarom zou je geen foto nemen van je koelkast of pantry? Dan weet je wat je hebt, inclusief de THT data.
De apps:
- NoWaste - food inventory list
- Pantry Photo - Easy fridge management
Apps om je calorieen te tracken
Na al dat lekkere koken en eten sta je op de (slimme) weegschaal en besef je dat je misschien iets meer moet letten op wat je eet. Daarvoor kun je dan weer één van deze apps gebruiken:
- Food
- Myfitnesspal
- Foodnom
Apppliance apps
Als je wel het geluk hebt dat je slimme keukenapparatuur hebt, kun je deze via een app bedienen op je telefoon of tablet. Of, zoals de LQ wasmachine die we hebben, hem opnemen in [Home Assistant]/2019/eerste-stappen-met-home-assistant/. Je hoort dan niet alleen dat irritante deuntje als je in de buurt bent, maar je kunt ook andere acties in je slimme huis laten gebeuren. Je zou bijvoorbeeld de lichten op de slaapkamer kunnen laten knipperen, of door je spraakassistent je op de hoogte laten brengen wanneer de was klaar is. Altijd handig als je je kokskleding nodig hebt.
De apps:
- LG ThinQ app - koelkast, wasmachine
- Samsung Family Hub app - koelkast
- Liebherr SmartDevice
- Home Connect
En nu jij
Wil jij ook een slimme keuken? En wat betekent dat voor jou? Wat ga je als eerste automatiseren? Heb jij apps of apparaten die ik absoluut zou moeten gebruiken in onze slimme keuken?
